دفتر خاطرات پاین

دفتر خاطرات پاین؛ سه ماه پیاده در ایرانِ ناصرالدین‌شاه
اگر می‌توانستید برای چند ماه به ایرانِ بیش از ۱۴۰ سال پیش سفر کنید، چه چیزهایی می‌دیدید؟ «دفتر خاطرات پاین» شما را به چنین سفری می‌برد؛ سفری واقعی، طولانی و ماجراجویانه در ایران سال ۱۲۶۳ شمسی.
جان کامپتون پاین، افسر بریتانیایی، پس از پایان مأموریتش در هند تصمیم گرفت پیش از بازگشت به کشورش، ایران را از جنوب تا شمال بپیماید. او سه ماه از مسیرهای دشوار، شهرها، روستاها، کوه‌ها و دشت‌های ایران عبور کرد و مشاهدات روزانه‌اش را ثبت کرد. آنچه این سفرنامه را خاص‌تر می‌کند، فقط نوشته‌ها نیست؛ پاین در کنار یادداشت‌هایش، از مناظر و مکان‌های مسیر نیز نقاشی‌های آبرنگ کشیده و دفترچه‌ای تصویری از سفر خود به جا گذاشته است. 
در این کتاب، ایرانِ اواخر دوره قاجار را از نگاه یک مسافر خارجی می‌بینیم؛ ایرانی با جاده‌های طولانی، کاروانسراها، شهرها و روستاها و مردمی که پاین در طول مسیر با آن‌ها روبه‌رو شده است. همین نگاه بیرونی، کتاب را به سندی جذاب برای شناخت بخشی از جامعه و جغرافیای ایران در قرن نوزدهم تبدیل می‌کند. 
«دفتر خاطرات پاین» با ترجمه و تصحیح مرجان افشاریان و راسل هریس توسط نشر چشمه منتشر شده است. اگر به تاریخ ایران، سفرنامه، دوره قاجار و کتاب‌های مصور تاریخی علاقه دارید، این دفترچه کوچک می‌تواند پنجره‌ای تماشایی به ایرانِ گذشته باشد.
کتاب محام در اهواز، این سفر متفاوت به ایران قدیم را به دوستداران تاریخ و سفرنامه پیشنهاد می‌کند.