فردریش دورنمات

فردریش دورنمات در پنجم ژانویه ۱۹۲۱ در یکی از روستاهای اطراف شهر برن در کشور سوئیس دیده به جهان گشود. پدر دورنمات کشیشی معتقد و متدین و پدر بزرگش شاعری بذله گو و سرشناس بود که به خاطر شعرهای انتقاد آمیز سیاسی که می سرود به او لقب شاعر سیاسی پرخاشجو داده بودند. تأثیر ویژگی های این دو نفر بر دورنمات بسیار زیاد بود. چنان که این تاثیر را به آسانی در پیشتر نوشته های این نمایشنامه نویس شهیر می توان مشاهده کرد.دورنمات در ۱۳سالگی همراه با خانواده راهی پایتخت شد. در این شهر پس از اتمام دوران متوسطه وارد دانشگاه شد و بر اساس تأثیری که از پدر و پدر بزرگش گرفته بود در رشته علوم دینی، فلسفه و ادبیات آلمانی به تحصیل پرداخت. پس از چند سال وارد دانشگاه زوریخ شد و در رشته هنر و فلسفه ادامه تحصیل داد. اما پس از مدتی فشار مالی و فضای کلی دانشگاه و پرداختن به ادبیات نمایشی او را از ادامه تحصیل بازداشت. این نویسنده که ثروت پدری نداشت به کار نگارش مشغول شد و کتاب "مشکلات تئاتر" را به رشته تحریر درآورد. او برای امرار معاش به نوشتن نمایشنامه های رادیویی روی آورد و از این راه پول خوبی به دست آورد. چنانکه موفق شد مشکلات مالی خانواده که شامل همسر و سه فرزندش میشد را از این راه تا حدود زیادی حل کند. نخستین نمایشنامه دورنمات در سال ۱۹۴۷ با عنوان "این نوشته شد" عرضه شد. داستان این اثر بر اساس جنگهای قرن ۱۶ میلادی در اروپا به رشته تحریر در آمده بود. دومین نمایشنامه خود را یک سال بعد با عنوان "نابينا" نوشت. این اثر داستان غم انگیز دوک نابینایی است که با از دست دادن پسر و دخترش که عزیزترین بستگانش هستند، روحش چنان آزار می بیند که احساس می کند در پایان زندگی قرار دارد و عریان در کوچه و خیابان پرسه می زند و به بیان درونیات خود با خداوند می پردازد. دورنمات "رومولوس" را در سال ۱۹۴۸ نگاشت که یک کمدی شبه تاریخی و هیجان انگیز است که از کمدی های اساطیر یونانی و روم باستان گرفته شده است. در روم باستان پس از اینکه امپراتور می میرد، رومولوس به جای او بر تخت می نشیند و برای تحقق عدالت دست به مبارزه با ظالمان میزند و در این راه چنان زیاده روی می کند که به نوعی موجب نابودی بسیاری از مسایل دیگر زندگی می شود دورنمات نویسنده ای تحلیل گر به حساب می آید که مسایل و مشکلات بشری را در آثارش مورد بررسی قرار می دهد و حتی به طرح مسایل سیاسی نیز می پردازد تا از این طريق وضع بشر را در شرایط کنونی جهان به تصویر بکشد. هر چند که بسیاری از مشکلات انسان امروز را حل نشدنی می داند و انسانها را نیازمند پناه بردن به جنبه های طعنه آمیز زندگی معرفی می کند. نمایشنامه های این نویسنده از ظاهری کمدی برخوردارند و معدود آثار این نویسنده بر مبنای تراژدی نگاشته شده و متاثر از شیوه گروتسک است. در ایران بسیاری از نمایشنامه های مشهور دورنمات ترجمه و به اجرا در آمده که بیشتر این ترجمه ها به وسیله حمید سمندریان انجام شده است. "ازدواج آقای می سی سی پی" و "ملاقات بانوی سالخورده" از جمله آثار ترجمه و اجراشده سمندریان هستند. شعرهای "ملاقات بانوی سالخورده" به وسیله فروغ فرخزاد در سال ۱۳۵۱ به فارسی برگردانده شده است.